Latin music logolatin music
editorialΒιογραφικόΝέαΜουσικήΠρόσωπαΙστορίαmediaPhoto GalleryForum
Ημερομηνία: 23/11/2017
latinmusic category

Σελίδα 1 από 2


«To τραγούδι μου έχει συναίσθημα, συνείδηση, καρδιά»

Ο Ray de la Paz μιλάει στο latinmusic.gr



«Ενας τραγουδιστής που όλοι αγαπήσαμε»: αυτό το αφόρητο κλισέ παλιομοδίτικων τηλεοπτικών εκπομπών και βαριεστημένων συντακτών ημερησίων εφημερίδων ξάφνου αποκτά απρόσμενα περιεχόμενο και ουσία, αν στο «εμείς» βάλετε τους οπαδούς της salsa στον πλανήτη κι εκεί που λέει «ένας τραγουδιστής» γράψετε δίπλα «Ray de la Paz» με πηχιαία στοιχεία. Διότι, βεβαίως, για όσους παρεπιδημούν στα πέριξ αυτών των μουσικών, το προαναφερθέν όνομα είναι συνώνυμο μιας κραταιάς καριέρας κοντά τριάντα χρόνων, στων οποίων το διάβα ο Ray είπε επιτυχίες, όχι αστεία, δηλαδή σουξέ ολκής από εκείνα που έπαιζαν ολημερίς στα ραδιόφωνα, τραγουδιούνταν στα σοκάκια και χορεύονταν σε λουστραρισμένες πίστες ή πλακόστρωτες αυλές σε ολόκληρη την τροπική επικράτεια, όντας ένας απ΄τους ισπανόφωνους καλλιτέχνες με το πλέον τρανταχτό εμπορικό παρελθόν που έχουν επισκεφθεί τη χώρα μας, σε πείσμα της άγνοιας και της (επακόλουθης) αδιαφορίας των ντόπιων media που εξακολουθούν να θεωρούν «όνομα» στη μουσική όποιον πλασάρεται ως τέτοιος από διοργανωτές συναυλιών με ισχυρές δημόσιες σχέσεις και δισκογραφικές εταιρείες πλήρεις άμουσων στελεχών – εδώ στο latinmusic.gr , ωστόσο, μπορούμε ακόμα να ξεχωρίζουμε έναν άρχοντα του latin απ΄τον σωρό των εφήμερων μικρο-σταρ και να του δίνουμε χώρο και χρόνο για να μας κάνει σοφότερους με τα βιώματα, τις σκέψεις και, φυσικά, τις μουσικές του.

Εχουμε και λέμε, λοιπόν : Ray de la Paz, τραγουδιστής της salsa, βετεράνος της νεοϋορκέζικης σκηνής των 70ς, συνεργάτης μύθων όπως ο Ray Barretto, έτερον ήμισυ του ιστορικού ντουέτου με τον Louie Ramirez που κυριάρχησε ολοκληρωτικά στην salsa αγορά της δεκαετίας του 80 και, παρεμπιπτόντως, εφηύρε την περίφημη salsa romantica, νυν καπετάνιος των τραγουδιστών της νούμερο ένα σύγχρονης salsa ορχήστρας που ακούει στό όνομα Spanish Harlem Orchestra, κάτοχος Grammy κι έτερων μουσικών βραβείων, μπόλικων χρυσών και πλατινένιων δίσκων κι επίσης κάτοχος – το πιό σημαντικό – μιάς σπάνιας, σπουδαίας φωνής, καθώς και μιάς εξαιρετικής ικανότητας στην ερμηνεία όλης της γκάμας των λατινοαμερικάνικων χορευτικών ειδών. Με μελίρρυτο ηχόχρωμα, απαράμιλλη ρυθμική αίσθηση, αυτοσχεδιαστικό οίστρο μα και μεγάλη μαστοριά στο μουσικό ρομάντζο, ο Ray συμπυκνώνει ανέτως τα προσόντα ενός σπουδαίου salsa τραγουδιστή και πάει παραπέρα προσθέτοντας στο ήδη πλήρες πορτρέτο την έξτρα πινελιά ενός απόλυτα προσωπικού ερμηνευτικού στυλ και μιάς ωδικής έκφρασης που, σχεδόν ανεξήγητα, αγγίζει παράξενα και βαθειά κάθε τυχερό που στήνει αυτί και τον ακούει.

Κουβαλώντας τρεις αλλαξιές, τη φωνή του και μια τσάντα από μεγάλες επιτυχίες, ο Ray de la Paz βρέθηκε για δεύτερη φορά στην Αθήνα τον Μάρτιο του 2007 για να χαρίσει στιγμές απλού μεγαλείου σε όσους (αδικαιολόγητα λίγους για μιά πόλη που επαίρεται πως έχει ανθούσα «latin κοινότητα») παρέστησαν στις εκπληκτικές του συναυλίες στο Palenque, οπόταν μια Κυριακή μεσημέρι στρίμωξε κοντά ένα δίωρο για να μιλήσει στο latinmusic.gr και να κάνει μια εμπεριστατωμένη αναδρομή στη μουσική και φυσική ζωή του, απ΄τα παιδικά του χρόνια, τις μέρες του rock ‘n’ roll και το ξύπνημα της salsa στη Νέα Υόρκη ως τις φάσεις της μεγάλης δόξας του και, ακολούθως, την τρέχουσα ωριμότητα, το παρόν της Spanish Harlem Orchestra και τα όσα θα’θελε να του φέρει προσεχώς το άδηλο μέλλον. Adelante, maestro!


- Ray, ποιό είναι το κανονικό σου όνομα;

- Το κανονικό μου όνομα είναι Raymond Hernandez.

- Που γεννήθηκες;

- Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Νέα Υόρκη.

- Σε ποιό μέρος της Νέας Υόρκης;


- Στο Spanish Harlem, την ισπανόφωνη γειτονιά του Μανχάταν, συγκεκριμένα στην 125η οδό. Εμεινα εκεί ως τα τέσσερα μου χρόνια, μετά όμως μετακομίσαμε στο Μπρόνξ, κι εκεί ζώ μέχρι σήμερα.

- Οι γονείς σου;

- Κι οι δύο Πορτορικανοί, γεννημένοι και μεγαλωμένοι στο νησί. Ο πατέρας μου ήταν από το Humacao και η μητέρα μου από το Naguabo.

- Ποιές ήταν οι πρώτες σου αναμνήσεις από τη γειτονιά στη Νέα Υόρκη;


- Κοίτα, εκεί που μέναμε στο Μπρόνξ, γύρω στη δεκαετία του 50, υπήρχαν μόνο δύο-τρείς οικογένειες Λατίνων στην περιοχή. Οι γείτονες μας ήταν κυρίως Εβραίοι, Ιρλανδοί και Ιταλοί. Αναγκαστικά, λοιπόν, μεγάλωσα με παραστάσεις και αναφορές όχι μόνο από τη λατινοαμερικάνικη κουλτούρα, αλλά και από εκείνες των γειτόνων μου. Βλέπεις, σαν παιδιά παίζαμε μπεηζμπολ όλοι μαζί στο δρόμο, Λατίνοι, Εβραίοι, Ιταλοί, και δεν υπήρχε καθόλου ρατσισμός ανάμεσα μας, όλοι είμασταν φίλοι. Με έναν από αυτούς μείναμε φίλοι για πάρα πολλά χρόνια – ήταν Εβραίος, ονόματι Arnold Weiser, και πέθανε πρόσφατα. Τρομερός χορευτής μιλάμε, στη salsa πρώτος! Λοιπόν, η παιδική μου ηλικία ήταν πραγματικά καταπληκτική, με όλη αυτή την παρέα παίζαμε μπέηζμπολ, φούτμπολ, μπόουλινγκ, μπιλιάρδο, ξέρεις, όλα αυτά τα μικροπράγματα που κάνουν τα αγόρια καθώς μεγαλώνουν κι αναπτύσσονται, σωματικά και πνευματικά. Είμαι στ΄αλήθεια πολύ ευτυχής που τα έζησα όλα αυτά και μάλιστα σε εκείνη την εποχή, τέλη του 50 με αρχές του 60, που ήταν μια εποχή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, γενικώς αλλά και για μένα προσωπικά, μιά και τότε άρχισα να ενδιαφέρομαι για τη μουσική. Κι όταν λέμε για μουσική, εννοούμε rock’n’roll κι όλα αυτά που λέμε σήμερα “oldies”, που είναι στ΄αλήθεια η πρώτη μουσική που αγάπησα και μεγάλωσα μαζί της.

- Ποιά ήταν η πρώτη ανάμνηση σου από τη μουσική; Θυμάσαι κάτι συγκεκριμένο που σου τράβηξε την προσοχή;


- Λοιπόν, εκείνη την εποχή το ισπανόφωνο ραδιόφωνο στη Νέα Υόρκη έπαιζε πολλή μεξικάνικη μουσική και κυρίως ranchera. Μπορώ να πώ ότι το πρώτο πράγμα που μου τράβηξε την προσοχή ήταν εκείνες οι παλιές rancheras που έπαιζε το ράδιο. Η συχωρεμένη η μητέρα μου μού έλεγε «το πρώτο τραγούδι που σε άκουσα να τραγουδάς όταν ήσουν ίσα ίσα τριών χρονών ήταν εκείνο το μεξικάνικο “Tu Solo Tu”...

- Εκείνο που λέει “mira como ando mujer por tu querer…” ;

- Ακριβώς αυτό. Καταπληκτικό τραγούδι και πολύ ωραίοι στίχοι. Αυτές είναι οι πρώτες μου μουσικές αναμνήσεις, γιατί στο σπίτι μου το ραδιόφωνο ήταν πάντα ανοιχτό κι έπαιζε τη ρομαντική μουσική της εποχής : trio, boleros, rancheras, τέτοια πράγματα.

- Ο πατέρας σου τί μουσική προτιμούσε;


- Δεν ξέρω, γιατί μεγάλωσα χωρίς τον πατέρα μου. Οταν ήμουν ενάμιση έτους, μας παράτησε κι έφυγε. Δεν τον θυμάμαι καθόλου κι ούτε φωτογραφίες του είχα δεί, γιατί η μητέρα μου τις έσκισε όλες. Οπότε, εκείνη έπαιζε τον ρόλο και του πατέρα και της μητέρας για εμένα. Η αδερφή μου όμως, που είναι μεγαλύτερη, τον θυμάται και μου έχει πεί ότι ήταν χορευτής επαγγελματίας, δούλεψε, λέει, μέχρι και στο Waldorf Astoria κι ήταν μάγκας και γόης μεγάλος. Η αδερφή μου μού είπε πολλές φορές να βάλουμε μια αγγελία για να τον βρούμε, ίσα ίσα για να τον γνωρίσω, αλλά εγώ πάντα της έλεγα πως δεν υπάρχει κανένας λόγος. Αφού δεν με έψαξε εκείνος τόσα χρόνια, γιατί να τον ψάξω εγώ; Ποτέ δεν τον χρειάστηκα κι ούτε και τώρα τον χρειάζομαι.

- Πόσα αδέρφια έχεις;

- Αρχικά ήμασταν έξι αδέρφια, αλλά μια αδερφή μου σκοτώθηκε σε δυστύχημα. Εγώ είμαι ο μικρότερος.

- Είσαι ο μόνος που ασχολήθηκε με τη μουσική;


- Επαγγελματικά ναί, αλλά η αδερφή μου, εκείνη που σκοτώθηκε, τραγουδούσε και ήταν εκείνη που μου κόλλησε το μικρόβιο της μουσικής. Ακουγε μουσική όλη μέρα και μάλιστα, διάφορα είδη μουσικής, από jazz μέχρι όπερα. Κάποια στιγμή στο λύκειο άρχισε να τραγουδά σε ένα φωνητικό γκρούπ από μαύρες κοπέλες, που λέγονταν The Chantelles. Η αδερφή μου, λοιπόν, όταν ήταν σπίτι πάντα έπαιζε στο πικάπ εκείνους τους δίσκους των 78 στροφών κι άρχιζε να τραγουδά μαζί, ενώ εγώ, παιδάκι, χόρευα ή παρίστανα πως τραγουδάω, μιμούμενος εκείνη. ‘Οταν όμως έλειπε, εγώ πήγαινα στα κρυφά κι έβαζα το πικάπ και προσπαθούσα να μάθω τα τραγούδια από τους δίσκους.

- Τί τραγούδια ήταν αυτά;


- Rock’n’roll της δεκαετίας του 50. Τρελαινόμουν για αυτή τη μουσική και τραγουδούσα συνεχώς όλα εκείνα τα κομματάκια. Αλλά θες να σου πώ τί μου τράβηξε στ΄αλήθεια την προσοχή, τί με γοήτευσε σε σχέση με τη μουσική;

- Τί;

- Ο κόσμος. Το κοινό. ‘Ακου να δεις : στα εννιά μου χρόνια έβγαζα μεροκάματο πλένοντας πιάτα σε ένα μικρό εστιατόριο, που λεγόταν “La Lomita”, στο Bronx. Το αφεντικό ήταν Πορτορικάνος, λεγόταν Rafael. Πιό πρίν δούλευα λούστρος μπροστά από τον σταθμό του τρένου, στην οδό Freeman, κι άλλοτε έκανα θελήματα στον δρόμο, βοηθούσα τους ηλικιωμένους να κουβαλήσουνε τα ψώνια, ξέρεις, οτιδήποτε μπορούσε να μου δώσει κανένα φραγκάκι, γιατί ήμουν εντάξει παιδί, δεν έκανα κακό σε κανέναν, και πάντα έψαχνα τρόπους να βγάλω το ψωμί μου. Μια μέρα, λοιπόν, με είδε εκείνος ο Rafael που την είχα στήσει έξω από το μαγαζί του με το κασελάκι του λούστρου, κι επειδή έκανε πάρα πολύ κρύο, με φωνάζει και μου λέει, μικρέ ξέρεις να πλένεις πιάτα; ‘Οχι, του λέω. Μου λέει, εντάξει, θα σου μάθω εγώ και θα σου δίνω κανένα μεροκάματο, να γλυτώσεις απ΄τον δρόμο και το κρύο. Οπότε, χώθηκα στην κουζίνα και βοηθούσα τον λαντζέρη, εκείνος έπλενε κι εγώ σκούπιζα και στέγνωνα τα πιάτα. Μια μέρα, ήταν το ράδιο ανοιχτό στο μαγαζί, έπαιζε μουσική κι εγώ έπιασα να τραγουδάω μαζί από την κουζίνα. Το ακούει ο Rafael, έρχεται μέσα και λέει, ποιός τραγουδάει εδώ πέρα; Ο λαντζέρης απαντάει, ο μικρός από δω, ο Ray.

- Θυμάσαι ποιό τραγούδι ήταν;


- Το “Hound Dog” του Elvis Presley. Με τρέλαινε εκείνο το κομμάτι. Λέει τότε ο Rafael, έχω εδώ μια κιθαρίτσα, για να δούμε άμα μπορείς να το παίξεις Elvis. Την πιάνω κι εγώ κι άρχισα να τραγουδάω και να κουνιέμαι σαν τον Presley, ξέρεις, στο στύλ που χόρευε και τραγουδούσε, κι ο Rafael έσκασε στα γέλια. Τέλος πάντων, τις Παρασκευές στο μαγαζί πάντα έρχονταν για φαγητό εργάτες του Δήμου, πυροσβέστες κι αστυνομικοί μετά τη δουλειά, Λατίνοι βέβαια όλοι, και μια Παρασκευή που ήταν γεμάτο το μαγαζί και στο τζουκ μποξ άρχισε να παίζει το “Hound Dog”, ο Rafael με φωνάζει και λέει στους πελάτες, και τώρα κύριοι θα δείτε τον Elvis Presley σε δράση! Με σηκώνει από τις μασχάλες, με ανεβάζει στον πάγκο του ταμείου, μου δίνει την κιθάρα και μου λέει, Ray δώστα όλα! Αρχίζω τότε εγώ να παριστάνω τον Elvis και οι πελάτες άρχισαν να χειροκροτάνε, ξετρελάθηκαν. Μόλις τελειώνω, ο Rafael μου βγάζει το καπέλο που φορούσα και πάει στα τραπέζια και τους λέει, κύριοι δώστε κάτι για τον καλλιτέχνη μας. Φαντάσου ότι εκείνη την εποχή, μιλάμε τέλη της δεκαετίας του 50, το κανονικό μου μεροκάματο ήταν μισό ή ένα δολάριο και κάνοντας αυτό το σόου στο εστιατόριο έφτασα να κερδίζω μερικές φορές πιό πολλά λεφτά από τη μάνα μου. Αυτά τα χρήματα τα έδινα στην αδερφή μου να τα φυλάει και όποτε συγκεντρωνόταν ένα άλφα ποσό, πηγαίναμε και παίρναμε ένα δώρο στη μητέρα μας. Τέλος πάντων, άρχισα σιγά σιγά να τραγουδάω όλο και περισσότερο και μια μέρα με άκουσε ένας δάσκαλος τραγουδιού που δούλευε στο Broadway κι είχε έρθει για επίσκεψη στο σχολείο μου. Τού άρεσε όπως τραγουδούσα και μου λέει, έχεις ταλέντο, θές σου διδάξω φωνητική; Εγώ ψιλοφοβήθηκα, γιατί δεν τον ήξερα τον τύπο, οπότε του λέω πως πρέπει να μιλήσει πρώτα με τη μητέρα μου. Μίλησε, λοιπόν, με τη μητέρα μου και συμφώνησαν να κάνω μάθημα κάθε εβδομάδα. Μελέτησα μαζί του για κάπου τρία χρόνια, φωνητική και τεχνική του τραγουδιού, κι αυτές είναι όλες κι όλες οι μουσικές σπουδές που έχω κάνει στη ζωή μου, οι οποίες όμως με βοήθησαν πολύ στην επαγγελματική μου καριέρα.

- Θέλω να σε ρωτήσω: τί σου άρεσε τόσο στην αμερικάνικη μουσική της εποχής εκείνης; Ο ρυθμός, οι μελωδίες, η εμφάνιση των καλλιτεχνών;

- Οι αρμονίες, οι φωνητικές αρμονίες. Εκείνη την εποχή έπρεπε να ξέρεις να τραγουδάς στ΄ αλήθεια, δεν μπορούσε ο καθένας να πεί εκείνα τα τραγούδια.

- Μιλάς για το καθαρό rock’n’roll ή για το doo wop;


- Κυρίως για το doo wop, που όμως ήταν κομμάτι του rock’n’roll. Μιλάω για συγκροτήματα όπως οι Platters, οι Moonglows, οι Flamingos, οι Heartbeats, οι Teenagers του Frankie Lymon, ο Little Anthony και οι Imperials…Σε εκείνη τη μουσική έπρεπε να’ χεις ωραία φωνή και να’σαι πάντα κουρδισμένος σωστά, όπως είπα δεν μπορούσε ο οποισδήποτε να τραγουδήσει με αυτά τα γκρουπ. Σπουδαίοι, εκπληκτικά ταλέντα, φανταστικές αρμονίες. Ξέρεις τί θα πεί πέντε φωνές σε αρμονία; Είναι κάτι το υπέροχο!

- Ray, τί γλώσσα μιλούσατε στο σπίτι σου;


- Κυρίως ισπανικά, αλλά με την αδερφή μου μιλούσα περισσότερο στα αγγλικά. Η μητέρα μου δεν μιλούσε καλά αγγλικά ούτως ή άλλως, οπότε μαζί της ήταν κυρίως στα ισπανικά. Στο σχολείο, βέβαια, μιλούσαμε αναγκαστικά στα αγγλικά.

- Πότε άρχισες να τραγουδάς σε πιό σταθερή βάση;

- Στο σχολείο, εκεί γύρω στα δεκατρία. Στην καφετέρια του σχολείου μας άκουσα μια μέρα κάτι παιδιά που είχαν φτιάξει ένα γκρουπάκι και τραγουδούσαν, πολύ ωραία με δουλεμένες αρμονίες, και πλησίασα και τους άκουγα. Μου λέει ένας από αυτούς, σ΄αρέσει; Του λέω, βέβαια.

- Αυτοί ήταν Αμερικάνοι;


- ‘Οχι, Πορτορικάνοι όλοι τους. Μου λέει αυτός, μπορείς να πείς κανένα τραγούδι από αυτά που λέμε; Μου δείχνει ένα, το ήξερα, οπότε άρχισα να τραγουδάω κι οι άλλοι να μου κάνουν τις άλλες φωνές σε αρμονία. Δεν σου λέω ψέματα, στον λόγο μου, όταν άρχισα να τραγουδάω όσοι βρίσκονταν στην καφετέρια παράτησαν ό,τι έκαναν και μαζεύτηκαν γύρω μας, ψάχνοντας να βρούν τον lead τραγουδιστή, γιατί εγώ ήμουν τόσο κοντός που ανάμεσα στους άλλους δεν φαινόμουνα, γι΄αυτό με λέγανε “Little Ray”. Η φωνή μου άρεσε σε όλους, οπότε κανονίσαμε να γίνω μέλος του γκρουπ και μάλιστα πήγαν να ζητήσουν την συγκατάθεση της μητέρας μου για να πηγαίνω στις πρόβες, γιατί αυτοί ήταν κάπου δεκαεφτά χρονών, εγώ όμως μόνο δεκατρία. Η μητέρα μου τους είπε εντάξει, υπό έναν όρο : ότι θα με έπαιρναν από το σπίτι και θα με γύριζαν πίσω αυτοί. Εκείνοι συμφώνησαν αμέσως, γιατί ήταν πολύ εντάξει παιδιά, από καλές οικογένειες, όχι τίποτα αληταράδες. ‘Ετσι, άρχισα να τραγουδάω σε σταθερή βάση μαζί τους κι έμαθα πάρα πολλά για τις φωνητικές αρμονίες, ενώ αργότερα μπήκα σ΄ένα συγκρότημα που λεγόταν The Chatters κι ύστερα σ΄ένα άλλο, ονόματι The Eternals. Αυτοί οι τελευταίοι ηχογράφησαν κι ένα τραγούδι που έγινε επιτυχία εκείνη την εποχή, το “Babaloo’s Wedding Day” (σ.σ. : αρχίζει και το τραγουδάει)...”Babaloo’s getting married, what do you say? Babalu’s getting married…” . Ωραίο κομματάκι, έγινε σουξέ στη Νέα Υόρκη. Τέλος πάντων, δούλεψα με αρκετά τέτοια συγκροτηματάκια, μάλιστα κάποια στιγμή έφτιαξα κι ένα δικό μου, ώσπου κάποια στιγμή μετακομίσαμε σε άλλη γειτονιά, πάλι στο Bronx αλλά σε άλλη μεριά. Εγώ στο μεταξύ άκουγα πιά αρκετό rock, acid rock και hard rock…

- Hard rock; Δηλαδή;

- Μου άρεσαν πολύ οι Iron Butterfly, είχα ξετρελαθεί με το “In A Gadda Da Vida”.

- Μη μου πεις ότι είχες και μακριά μαλλιά;


- Οχι, μόνο ένα κοτσιδάκι μικρό πίσω. Μη συζητάς, ήταν ωραίες εποχές τότε. Εκεί γύρω στο 1969 αποφάσισα να καταταχθώ στον στρατό.

- Γιατί έτσι;

- Γιατί ήθελα να δώ νέους τόπους, να αλλάξω παραστάσεις, είχα κουραστεί από την ρουτίνα και τον μικρόκοσμο της γειτονιάς. Εκεί στον στρατό γνώρισα κάτι βλάχους Αμερικάνους από το Κεντάκι και, αν θες το πιστεύεις, κάναμε ένα γκρουπ και τραγουδάγαμε country & western μουσική (γελάει). Απολύθηκα από τον στρατό το 1972 και γύρισα στη Νέα Υόρκη κι έπειτα από κάπου πέντε μήνες, μια μέρα εμφανίζεται στο σπίτι μου ένας φίλος μου που λεγόταν Elias, Θεός σχωρέστον, έπαιζε τρομπέτα με κάποια Orquesta Chanti, ενός πιανίστα ονόματι Irvin Sanchez, ο οποίος έπαιζε τρομερό πιάνο, στο στύλ του Eddie Palmieri.

- Ως τότε όμως εσύ δεν είχες καμμία σχέση με τη λατινοαμερικάνικη μουσική, σωστά;


- Ακριβώς. Δεν είχα καμμία σχέση. Ούτε καν άκουγα τέτοια μουσική, εγώ γούσταρα το rock, το rhythm and blues και την jazz. Ομως, εκείνη τη μέρα ο Elias ήρθε σ’ εμένα, γιατί ήξερε πως ήμουν τραγουδιστής, παρ’ ότι δεν είχα ιδέα περί salsa. Μου λέει, κοίτα Ray, έχουμε ένα live απόψε με την ορχήστρα αλλά ο τραγουδιστής μας ειδοποίησε ότι δεν μπορεί να έρθει. Του λέω, και τί θες να κάνω εγώ; Μου λέει, κάνε μου τη χάρη κι έλα να τραγουδήσεις απόψε μαζί μας, θα σου δείξω τα κομμάτια στα γρήγορα. Του λέω, πώς να τραγουδήσω που ποτέ μου δεν έχω πεί τέτοια κομμάτια, δεν έχω καμμία όρεξη να γίνω νούμερο πάνω στη σκηνή, αποκλείεται, ξέχνα το. Ομως εκείνος επέμενε, μου λέει έλα και μη φοβάσαι, όλα θα πάνε καλά, θα σου λέω εγώ τί θα κάνεις και δεν θα΄χεις πρόβλημα. Εντάξει, λέω, για να δούμε τι θα γίνει, άσε που είχα ανάγκη και τα λεφτά γιατί δεν είχα δουλειά εκείνη την εποχή. Πάμε λοιπόν και μόλις φτάνουμε στο κλάμπ, βλέπω εγώ απ΄έξω μια μαρκίζα που έλεγε «απόψε : Eddie Palmieri y la Perfecta, φωνητικά Ismael Quintana» κι ακριβώς από κάτω «επίσης : Το Σεξτέτο του Joe Cuba”. Σ’ εμένα αυτά τα ονόματα ήταν εντελώς άγνωστα, αυτά που διάβαζα μου φαίνονταν κινέζικα. Μόλις ανεβαίνουμε στη σκηνή, γιατί βγαίναμε πρώτοι, μου λέει ο Elias, εγώ θα λέω τους στίχους και τη βασική μελωδία κι όταν σου κάνω νόημα, εσύ θα αρχίσεις ν΄αυτοσχεδιάζεις. Του λέω, τί πάει να πεί θα αυτοσχεδιάζω; Μου λέει, ξέρεις, θα λες διάφορα και θα το παίζεις ότι ξέρεις. Του λέω, οκέι. Ξεκινάμε λοιπόν και με το που έρχεται η σειρά μου, αρχίζω “mamita, mamita, ven mamita, mamita linda”, γιατί δεν ήξερα που πάνε τα τέσσερα από αυτοσχεδιασμό και το μόνο που μου ερχόταν να πω ήταν “mamita”. Εβγαλα, λοιπόν, κάπου τέσσερα τραγούδια λέγοντας “mamita” και πάλι “mamita” , ώσπου κάποιοι απ΄το κοινό άρχισαν να μου φωνάζουν «ε, φίλε, άσε τις μαλακίες κι άρχισε να τραγουδάς της προκοπής» κι εγώ, μιλάμε, καταντράπηκα, γιατί εκτός από άσχετος ήμουν και τρομερά τρακαρισμένος και φοβόμουνα. Με τα πολλά, αφού τελειώσαμε εμείς κατεβήκαμε και στη σκηνή ανέβηκε το Σεξτέτο του Joe Cuba, με τον Cheo Feliciano, τον Jimmy Sabater κι όλους αυτούς τους μάγκες. Ο Cheo εκείνη την εποχή είχε ξεκινήσει σόλο καριέρα, αλλά για κάποιο λόγο έπαιζε μαζί τους εκείνο το βράδυ. Ξεκινάνε, λοιπόν, μ΄εκείνο που λέει “la malanga se ha puesto brava senores…” και το κλάμπ παραλίγο να γκρεμιστεί! Εγώ είχα μείνει και τους κοιτούσα σαν χαζός. Είχα υπνωτιστεί εντελώς. Είχαν ένα σουίνγκ απίστευτο και πιό πολύ είχα χαζέψει με τον Cheo, με το πως τραγουδούσε, πως κουνιόταν, με το όλο στύλ του που ήταν πολύ μάγκικο, μην το συζητάς, είχα πάθει πλάκα. Και μετά τον Joe Cuba, ανεβαίνει ο Eddie Palmieri που, ξαναλέω, δεν είχα ιδέα ποιός ήταν. Και ξεκινάνε το “Muñeca”, με εκείνη την τρομερή μπάντα και...Χριστός και Παναγία! Σου λέω, είχα κυριολεκτικά εκστασιαστεί. Δεν ξέρω πώς έφυγα από εκείνο το κλάμπ και πώς έφτασα σπίτι, μου φαίνεται πως δεν γύρισα περπατώντας αλλά πετώντας! Μου είχε κάνει τέτοια εντύπωση εκείνη η μουσική, που απ΄την επόμενη μέρα άρχισα να αγοράζω δίσκους salsa. Βέβαια, δεν ήξερα καθόλου τους καλλιτέχνες, οπότε ρώταγα τον φίλο μου τον Elias κι εκείνος μου έλεγε τί δίσκους έπρεπε να παίρνω. Για ένα διάστημα δεν άκουγα τίποτα άλλο παρά εκείνους τους δίσκους, παρατηρώντας το πώς τραγουδούσαν οι τραγουδιστές της salsa και προσπαθώντας να τους μιμηθώ. Αλλά ο τραγουδιστής που περισσότερο με άγγιξε και με επηρρέασε απ΄όλους εκείνους ήταν, χωρίς αμφιβολία, ο Justo Betancourt. Είναι κρίμα που ο κόσμος δεν μιλάει πολύ γι΄αυτόν κι ακόμα και τότε αρκετοί δεν τον γούσταραν, γιατί είχε ένα στύλ «εγώ είμαι ο πιό μάγκας όλου του κόσμου», αλλά εμένα με τρέλαινε ο τρόπος που τραγουδούσε. Αρκετά χρόνια μετά, γύρω στο 1978-79, καθόμουν σ’ ένα μπαρ και μιλούσα και νιώθω ένα χέρι στον ώμο μου κι ακούω μια φωνή να λέει «εσύ είσαι που λένε πως τραγουδάς σαν κι εμένα;». Γυρνάω κι ήταν, βέβαια, ο Justo Betancourt. Πιάσαμε κουβέντα και του εξήγησα πως δεν το έκανα συνειδητά, αλλά πως μ΄άρεσε τόσο πολύ το στύλ του που είχα σίγουρα επηρρεαστεί πολύ από εκείνον. Μεγάλος τραγουδιστής, μπορούσε να πεί τα πάντα – salsa, rumba, bolero, οτιδήποτε.

- Οπότε, η πρώτη σου μεγάλη επιρροή ήταν ο Justo Betancourt. Ποιοί άλλοι;

- Θα έλεγα, o Santitos Colon, οπωσδήποτε ο Cheo, o Miguelito Cuni, τραγουδιστές του bolero όπως ο Vicentico Valdes και ο Fernando Alvarez…και πολλοί ακόμα.

- Πώς μπήκες επαγγελματικά στον χώρο της salsa;


- Ξεκίνησα με μικρά ονόματα, όπως είναι φυσικό. Η πρώτη-πρώτη μου ηχογράφηση ήταν με ένα γκρουπ ονόματi Orquesta Don Juan, που είχε το ίδιο στύλ με την παλιά μπάντα του Willie Colon, ξέρεις, με δύο τρομπόνια κ.λ.π. Εγώ ήμουν ο βασικός τραγουδιστής της μπάντας.

- Είχες μάθει στο μεταξύ να τραγουδάς και να αυτοσχεδιάζεις στο στύλ που απαιτεί η salsa;


- Ναί, γιατί άκουγα πάρα πολύ αυτή τη μουσική, τραγουδούσα μαζί με τους δίσκους και από την μίμηση των τραγουδιστών της salsa ανέπτυξα σιγά σιγά την ικανότητα να μπορώ να το κάνω κι εγώ. Οσο πιό παλιές ηχογραφήσεις μου ακούσεις, πάντως, τόσο πιό έντονη θα βρείς την επιρροή του Justo Betancourt στο στύλ μου, γιατί εκείνη την εποχή τραγουδούσα σχεδόν σαν κι αυτόν. Αργότερα βέβαια έφτιαξα το δικό μου στύλ, αλλά πάντοτε μάθαινα από άλλους κι εξακολουθώ να μαθαίνω, γιατί κανείς ποτέ δεν πρέπει να σταματά να μαθαίνει.

- Πώς ήταν το περιβάλλον της Νέας Υόρκης στην εποχή της έκρηξης της salsa;

- Η δεκαετία του 70 ήταν φανταστική για τη μουσική. Υπήρχε τρομερή ζήτηση για μουσικούς κι ορχήστρες, εγώ έφτασα να δουλεύω εφτά μέρες την εβδομάδα. Υπήρχαν άπειρα κλάμπ που παιζόταν live αυτή η μουσική και η ατμόσφαιρα ήταν απίστευτη. Για παράδειγμα, υπήρχε το κλάμπ Casino 14 και πολλές φορές εκεί έπαιζαν τρεις ορχήστρες το ίδιο βράδυ. Μπορούσες να δεις τον Ray Barretto, την Charanga America και την Orquesta Flamboyan, αλλά μπορούσες να πας το ίδιο βράδυ στο Corso, στη 86η οδό, όπου έπαιζαν άλλες τρεις ορχήστρες, ας πούμε ο Hector Lavoe, o Willie Colon και ο Johnny Pacheco. Οπου και να πήγαινες, μπορούσες να δεις τα μεγαλύτερα ονόματα της salsa ζωντανά κι η πόλη ήταν γεμάτη από τέτοια κλαμπ.

- Το όλο περιβάλλον εκείνων των κλαμπ πως ήταν; Επικίνδυνο;


- Οχι, όχι, ήταν πολύ καλή φάση. Ο κόσμος γούσταρε πάρα πολύ τη μουσική και πρόσεχε πάντα τις ορχήστρες. Ακόμα, η salsa παιζόταν σε όλα τα ραδιόφωνα και disc jockeys όπως ο Polito Vega ενημέρωναν τους ακροατές για κάθε καινούριο δίσκο ή καλλιτέχνη. Το ίδιο και ο Symphony Sid, που ήταν ένας Εβραίος ραδιοφωνικός παραγωγός ο οποίος βοήθησε τρομερά τη μουσική μας με τις εκπομπές του, που είχαν τεράστια ακροαματικότητα. Και φυσικά ο ίδιος ο Jerry Masucci, o ιδιοκτήτης της εταιρείας Fania (σ.σ. : δισκογραφική εταιρεία που κυριολεκτικά λανσάρισε και μονοπώλησε τη salsa στις δεκαετίες του 60 και του 70), που για μένα ήταν ο αληθινός πρωτοπόρος, ο πατέρας της salsa.

- Αυτό είναι αλήθεια, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Masucci έγινε πολυεκατομμυριούχος ενώ πολλοί από τους καλλιτέχνες της εταιρείας κατέληξαν πάμφτωχοι.

- Σωστά, αλλά ο Masucci δεν ήταν καλλιτέχνης, ήταν έμπορος. Αυτή ήταν η δουλειά του, να βγάζει δολάρια. Οτι εκμεταλλευόταν τους καλλιτέχνες, δεν υπάρχει αμφιβολία. Συγχρόνως όμως, «έφτιαξε» πάρα πολλά ονόματα που σήμερα, τόσα χρόνια μετά, ο κόσμος ακόμα τα θυμάται. Λοιπόν, βοήθησε και πάρα πολλούς, δεν εκμεταλλεύθηκε μόνο. Αυτή είναι και η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον Masucci και στον Ralph Mercado (σ.σ. : ιδιοκτήτη της δισκογραφικής εταιρείας RMM, που κυριάρχησε στη salsa της δεκαετίας του 90). O Mercado έβγαλε επίσης πολλά χρήματα, αλλά πόσα ονόματα θυμάσαι από τους καλλιτέχνες του;

- Ε, εντάξει, οπωσδήποτε έβγαλε κάποιους, ας πούμε τον Marc Anthony, την India, τον Domingo Quiñones, τον Tony Vega, τον Jose Alberto El Canario…

- Ναι, αλλά από την εταιρεία του πέρασαν δέκα φορές περισσότεροι, που σήμερα αν τους αναφέρει κάποιος θα πεις «ποιός είναι αυτός;».

- Ωστόσο, στην δεκαετία του 70 αυτή η μουσική ουσιαστικά γεννιόταν. Στη δεκαετία του 90 δεν μπορούμε να πούμε ότι γεννήθηκε «κάτι ακόμα», παρά μόνο πως υπήρξε μιας μορφής συνέχεια των προηγούμενων εποχών, οπότε μάλλον δεν είναι συγκρίσιμα τα μεγέθη.

- Δεν διαφωνώ σε αυτό.

- Τέλος πάντων, για να γυρίσουμε στη δική σου ιστορία : από μια εποχή και μετά αρχίζεις να δραστηριοποιείσαι έντονα στον χώρο της salsa, τραγουδώντας, μάλιστα, coros σε δίσκους πολύ γνωστών καλλιτεχνών όπως ο Ray Barretto.

- Ναί, όμως δεν ξεκίνησα από τον Barretto, αλλά από την ορχήστρα Sonora Ponceña, την εποχή που έγραφε τον δίσκο με το σουξέ τους “El Pio Pio”. O Louie Ramirez ήταν παραγωγός του δίσκου και με παίρνει τηλέφωνο και μου λέει, ο Ruben (σ.σ. : Blades) δεν προλαβαίνει να ηχογραφήσει, πρέπει να φύγει, έλα στο στούντιο να κάνεις coro με τον Hector Lavoe και τον Tito Allen.

- Πω πω! Ενα coro γεμάτο αστέρια!

- Ε βέβαια. Πήγα λοιπόν κι άρχισα να λέω το coro “…con el pio pio pio, con el pio de los pollitos y el zun zun de los mosquitos no se puede descansar.”…τρομερό κομμάτι!

- Και το έλεγε πολύ καλά ο τραγουδιστής της Ponceña τότε, ο Luigi Texidor.

- Βέβαια, γιατί αυτό το στύλ των κομματιών, που ήταν κάπως σατιρικά, του πήγαινε πάρα πολύ. Ο Luigi πάντοτε ήταν πολύ πλακατζής σ΄αυτά που έλεγε μέσα στα κομμάτια και είχε πολύ καλή αίσθηση του χιούμορ. Ακόμα και σήμερα έχει πολύ σουίνγκ σαν τραγουδιστής. Ωραίος τύπος! Τέλος πάντων, μετά από αυτό δούλεψα για ένα διάστημα με την Sonora Ponceña κάνοντας coro κι ύστερα με άλλα μεγάλα ονόματα, όπως την Celia Cruz, τον Tito Puente και τους περισσότερους από τους γνωστούς τραγουδιστές της salsa εκείνης της εποχής. Μετά, είχα την τύχη να γίνω βασικός τραγουδιστής της Orquesta Guararé.

- Μίλησε μου, λοιπόν, για την Orquesta Guararé και το πώς βρέθηκες σε αυτήν.


- Η Guararé φτιάχτηκε από μια ομάδα μουσικών που είχαν φύγει από την ορχήστρα του Ray Barretto και μου τηλεφώνησαν για να μου προσφέρουν την θέση του τραγουδιστή. Δεν έκανα τίποτα σπουδαίο εκείνη την εποχή, οπότε τους είπα οκέι. Προβάραμε, τους άρεσα και αφού δουλέψαμε κάμποσο, η μπάντα έφτασε σε πολύ καλό επίπεδο κι έτσι, ηχογραφήσαμε τον πρώτο μας δίσκο στην εταιρεία Inca. Ηταν πολύ καλό άλμπουμ, αλλά δυστυχώς ο ήχος της ορχήστρας παραέμοιαζε με τον ήχο της μπάντας του Barretto, οπότε εκεί δημιουργήθηκε πρόβλημα γιατί η δισκογραφική εταιρεία αποφάσισε να μην τον προμοτάρει πολύ για να μη δημιουργήσει πρόβλημα στις πωλήσεις του Barretto. Παρ΄όλα αυτά, ο δίσκος έγινε γνωστός σχεδόν από μόνος του κι από εκπομπές μικρών ανεξάρτητων ραδιοφωνικών σταθμών.

- Υστερα από τόσα χρόνια, πώς σου φαίνεται εκείνος ο πρώτος δίσκος των Guararé;

- Μ΄αρέσει πάρα πολύ. Ξέρεις, ακόμα και σήμερα μερικές φορές χρησιμοποιώ στους αυτοσχεδιασμούς μου στιχάκια από ένα κομμάτι εκείνου του δίσκου, το “Maria”. Το θυμάσαι;

- Το αγαπημένο μου από τους Guararé.

- (τραγουδάει) “Maria no sabe que la quiero, Maria no sabe que la espero, si pasa por mi lado sin hablarme, si pasa por mi lado sin mirarme…”. ‘Εχει πλάκα που πολύς κόσμος πιστεύει ότι το έγραψα εγώ, επειδή τη γυναίκα μου τη λένε Maria.

- Ποιός το έγραψε;

- ‘Ενας Κουβανός, δεν θυμάμαι το όνομα του. Εγώ έγραψα ένα άλλο πολύ καλό κομμάτι του δίσκου, το “Guapo”.

- Εξαιρετικό κομμάτι. Γενικά, ο δίσκος εκείνος είχε πολλά δυνατά τραγούδια. Εσένα πόσο γνωστό σε έκανε στους κύκλους των salseros;

- Με έκανε γνωστό κυρίως μεταξύ των μουσικών της salsa και των φανατικών που σύχναζαν στα salsa clubs.

- Εκείνη την εποχή τί διαφορές είχε το στύλ σου από τον τρόπο που τραγουδάς σήμερα;


- Ημουν λίγο πιό συγκρατημένος, όχι τόσο απελευθερωμένος και άνετος όσο σήμερα, που έχω πιά πολύ περισσότερη πείρα. Αλλά εκείνο ήταν το σχολείο μου, η μαθητεία μου με μια ορχήστρα που περιλάμβανε σπουδαίους μουσικούς όπως ο Ray Romero, o Papi Roman, o Tony Fuentes, o Gilberto Lopez – έμαθα πάρα πολλά από τους Guararé, αυτό είναι αλήθεια. Μια μέρα, λοιπόν, που ήμουν σ΄ένα φεστιβάλ στο Bronx και έπαιζα με τους Guararé, ήταν εκεί και ο Ray Barretto, που θα έπαιζε μετά από εμάς με το δικό του γκρουπ. Μόλις τελειώσαμε, έρχεται ο Barretto και μου λέει, θα σε ενδιέφερε να κάνεις μια πρόβα με την δικιά μου ορχήστρα; Ξέρεις, μου αρέσει το ηχόχρωμα της φωνής σου. Βέβαια, του λέω, και πήγα στην πρόβα, είπα ό,τι τραγούδια μου έδωσε, άλλωστε ήξερα τα περισσότερα του Barretto από μόνος μου, τα πήγαμε καλά κι έτσι, έγινα τραγουδιστής του Ray Barretto.

- Μίλησε μου λίγο για την δουλειά με τον Barretto…Για εσένα, ως τραγουδιστή, το ρεπερτόριο και ο τρόπος δουλειάς του παρουσίαζε ειδικές ανάγκες ή προβλήματα;

- Κοίτα, στην αρχή ήμουν αρκετά αγχωμένος, γιατί για να τραγουδήσεις με τον Barretto έπρεπε να έχεις πολλή αυτοπεποίθηση και να τα δίνεις όλα σε κάθε παράσταση, χωρίς να συγκρατείς την ενέργεια σου σε καμμία φάση. Ακόμα, έπρεπε να είσαι πολύ πειθαρχημένος και να ξέρεις καλά τον ρόλο σου μέσα στη μουσική, ν΄ακούς συνεχώς την ορχήστρα και να μπαίνεις στα σωστά σημεία. Αυτό ήταν το άλλο μεγάλο μου σχολείο, γιατί ο Barretto απαιτούσε μεγάλη πειθαρχία απ΄τους μουσικούς του, ήταν απόλυτα επαγγελματίας και ιδιαίτερα απαιτητικός. Ηθελε τα πράγματα να γίνονται ακριβώς όπως έπρεπε και δεν άφηνε τίποτα στην τύχη μέσα στη μουσική του. Μια φορά, θυμάμαι, έφτασα στην πρόβα έχοντας ξεχάσει τις maracas μου στο σπίτι. Κάποια στιγμή μου λέει εκείνος, Ray πιάσε τώρα τις maracas. Του λέω, μαέστρο τις ξέχασα σπίτι. Και μου απαντά, οι maracas είναι μέρος του οργάνου που παίζεις, είναι κομμάτι του εξοπλισμού σου σαν τραγουδιστή. Οπως ο υδραυλικός δεν μπορεί να πάει για δουλειά χωρίς τα εργαλεία του, έτσι κι εσύ δεν μπορείς να έρθεις στην πρόβα χωρίς τις maracas σου, γιατί αυτές είναι τα δικά σου εργαλεία. Μην διανοηθείς να τις ξαναξεχάσεις! Και πράγματι, ποτέ ξανά δεν τις ξέχασα.

- Με τον Ray Barretto ηχογράφησες δύο άλμπουμς, το “Giant Foce / Fuerza Gigante” και το “Rhythm Of Life / Ritmo De La Vida”, τους οποίους προσωπικά θεωρώ από τους καλύτερους στη δισκογραφία του Barretto, με εξαιρετικό ρεπερτόριο και ενορχηστρώσεις, πρώτης γραμμής ορχήστρα και, φυσικά, τα δικά σου φωνητικά. Ποιά είναι η δική σου γνώμη για τη δισκογραφική δουλειά σου με τον Ray Barretto;


- Συμφωνώ ότι ήταν πολύ καλοί δίσκοι, αλλά πάντα είχα κάποιες επιφυλάξεις για συγκεκριμένα ζητήματα της μουσικής που γράψαμε εκείνη την εποχή. Για παράδειγμα, στο άλμπουμ “Fuerza Gigante” πιστεύω ακόμα ότι ο Ray επέλεξε να δώσει το τέμπο των κομματιών σε υπερβολικά γρήγορη ταχύτητα. Αν τα είχε κρατήσει σε πιό μεσαίο τέμπο, πιστεύω πως θ΄ακούγονταν καλύτερα και θα βόλευαν περισσότερο τους χορευτές. ‘Ετσι όπως βγήκαν, ήταν σαν αγώνας δρόμου για την ορχήστρα και τον ακροατή.

- ‘Εχεις δίκιο σε αυτό. Η εποχή που δούλεψες με τον Ray Barretto, δηλαδή μεταξύ 1980-1982, χαρακτηρίζεται σήμερα ως η εποχή που η salsa είχε πιά μπεί σε διαδικασία παρακμής. Εσάς σε ποιό βαθμό σας επηρέασε αυτό;

- Κοίταξε, στη Νέα Υόρκη πράγματι η salsa είχε πέσει πιά σε δημοτικότητα αλλά ευτυχώς για τον Barretto, την ίδια ακριβώς εποχή ξεκίνησε να γίνεται γνωστή στην Ευρώπη. Πάει κάμποσος καιρός, λίγο πρίν πεθάνει ο Ray, που μιλούσαμε γι΄αυτό και τον ρώτησα αν σκεφτόταν να ξαναφτιάξει την ορχήστρα του για να παίξει πάλι salsa (σ.σ. : στην τελευταία φάση της καριέρας του ο Barretto έπαιζε πλέον αποκλειστικά latin jazz με ένα μικρό γκρουπ). Εκείνος μου απάντησε, ξέχνα το, δεν υπάρχει πιά ψωμί στη salsa στη Νέα Υόρκη και δόξα σοι ο Θεός που υπάρχει η Ευρώπη και μου δίνει και τρώω τόσα χρόνια τώρα, η Γαλλία, η Ολλανδία και η Ελβετία που με καλούν να παίξω σε όλα τα φεστιβάλ και τις μεγάλες συναυλίες τους. Πάλι καλά, έλεγε, που υπάρχει η Ευρώπη και δίνει νέα ενέργεια στη salsa, δίνει νέο κοινό και δίνει δουλειά στις ορχήστρες και τους μουσικούς, γιατί εδώ στην Ευρώπη το κοινό εκτιμά και σέβεται αληθινά αυτό που κάνουμε. Και είχε απόλυτο δίκιο, Θεός σχωρέστον. Τώρα πιά στη Νέα Υόρκη βλέπεις να παίζει μια salsa ορχήστρα, να σολάρει ένας μουσικός κι ο κόσμος ούτε που να του δίνει σημασία. Δεν είναι όπως άλλοτε, που όλοι πρόσεχαν τους μουσικούς και χειροκροτούσαν κάθε καλό παίξιμο. Τα πράγματα έχουν αλλάξει, δυστυχώς.

- Στο Πουέρτο Ρίκο, πάντως, υπάρχει ακόμα κοινό που αντιμετωπίζει τη salsa με εκτίμηση και μεγάλο σεβασμό..

- Στο Πουέρτο Ρίκο ναί. Εκεί πάντοτε ανταμείβουν με προσοχή και αγάπη την προσπάθεια των μουσικών κι αυτό είναι πολύ σημαντικό.

- Η προσωπική σου σχέση με τον Barretto πως εξελίχθηκε μέσα από τη συνεργασία σας;

- Είχαμε πάντα πολύ καλή σχέση με τον ίδιο, την γυναίκα του την Brandy και τα παιδιά του.

- Ποιά ήταν η σημασία της συνεργασίας σου με τον Ray Barretto σε καλλιτεχνικό και επαγγελματικό επίπεδο;

- Πιστεύω πως ο Barretto έμεινε πολύ ικανοποιημένος από την δουλειά μου στην ορχήστρα του και ποτέ, μα ποτέ, δεν εξέφρασε το παραμικρό παράπονο για τον τρόπο που τραγουδούσα. Μάλιστα, η γυναίκα του μου είπε κάποια στιγμή, στα παρασκήνια της μεγάλης συναυλίας που δώσαμε στη μνήμη του πρίν λίγο καιρό, πως ο ίδιος ο Barretto της έλεγε πως ήμουν από τους αγαπημένους του τραγουδιστές, μαζί φυσικά με τον Adalberto Santiago ο οποίος υπήρξε το σήμα κατατεθέν του ήχου του Barretto την εποχή της μεγάλης του δόξας. Μα και για εμένα, όπως είπα, ήταν ένας δάσκαλος που μου δίδαξε πάρα πολλά, ένας άνθρωπος με ισχυρό χαρακτήρα και ξεκάθαρη αντίληψη του τί μουσική ήθελε να κάνει. Ηταν, κατά βάση, ένας bandleader που πρώτο μέλημα του ήταν η ορχήστρα και όχι η ανάδειξη του εκάστοτε τραγουδιστή. Ετσι, ο τραγουδιστής έπρεπε να προσπαρμοστεί πάνω στην ορχήστρα κι όχι η ορχήστρα στο στύλ του τραγουδιστή. Ο Tito Puente, για παράδειγμα, έκανε το αντίθετο : προσάρμοζε πάντα την ορχήστρα του ανάλογα με τον τραγουδιστή που συνόδευε σε κάθε εποχή.

- Από τα τραγούδια που ηχογράφησες με τον Ray Barretto, ποιό θα έλεγες πως είναι το αγαπημένο σου;

- Θα έλεγα...το “Fuerza Gigante”.


Επόμενη σελίδα

Πρόσφατα άρθρα
1. "Η Salsa ορχήστρα πρέπει να φτάνει τη μουσική σε οργασμικό επίπεδο" (JIMMY DELGADO)
διαβάστε το...
2. OMARA PORTUONDO : "Είμαι πλούσια απο την κουλτούρα της Κούβας" (συνέντευξη στον Β.Σ.)
διαβάστε το...
3. ALFREDO DE LA FE : "H Salsa είναι ένα ταξίδι, μια σημαία, μια πατρίδα".
διαβάστε το...
4. Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ( Tito Puente ) ΚΙ ΕΓΩ
διαβάστε το...


Γίνετε μέλος σήμερα!

Τελευταίες προσθήκες
1. Η Ιστορία της Μουσικής στην Κούβα, μέρος 1ο : από την Αποικία ως το Son.
διαβάστε το...
2. Στίχοι τραγουδιού : "COMO LA QUERIA" (Raul Marrero)
διαβάστε το...
3. Η latin εκπομπή επιστρέφει στον Kosmos 93.6!
διαβάστε το...
4. Carlos "Patato" Valdes, 1926-2007 : στη μνήμη ενός μεγάλου
διαβάστε το...
5. "Η Salsa ορχήστρα πρέπει να φτάνει τη μουσική σε οργασμικό επίπεδο" (JIMMY DELGADO)
διαβάστε το...
6. "Λοιπόν, Ας Μιλήσουμε Γιά Μουσική" : ένα άρθρο του Gabriel Garcia Marquez.
διαβάστε το...
7. Το CD player του latinmusic.gr : Καλοκαίρι 2007.
διαβάστε το...
8. "Αυλαία" γιά τον τραγουδιστή Tito Gomez.
διαβάστε το...
9. Λάτιν ιστορίες : Η ζωή εν barrio δια στόματος Frankie Vazquez.
διαβάστε το...
10. Στίχοι τραγουδιού : "AHORA ME DA PENA" (Henry Fiol)
διαβάστε το...
Νέες Κυκλοφορίες
Διάφοροι καλλιτέχνες - "BACHATA ROJA"
Αναλυτικά
SON DE TIKIZIA - "PA' LOS PIES"
Αναλυτικά
GILBERTO "PULPO" COLON - "HOT BREAD"
Αναλυτικά
MARC ANTHONY - "El Cantante"
Αναλυτικά
PIBO MARQUEZ & DESCARGA CRIOLLA - "Homenaje A Los Reyes De La Salsa"
Αναλυτικά
Το CD του μήνα
CD of the month
παρουσίαση

Latin chat now!

Φιλικά sites

world music
sofrito
rithmolatino
latin hellas
America Latina

Design & development Lollypop |::| © 2006 Basilio Stamatiou + Latin music & Latin culture
GR EN